Literaire Avonden Bergen

Seizoen 2017-2018

 

donderdag 12 oktober 2017
Anna Enquist over Gerrit Kouwenaar, een gesprek met Mirjam van Hengel

Begin jaren negentig ontmoetten Anna Enquist en Gerrit Kouwenaar elkaar op Poetry International in Rotterdam. Enquist (1945) was kort daarvoor als dichter gedebuteerd met de bundel Soldatenliederen, die later die week, tot enthousiasme van Kouwenaar, op het festival werd bekroond met de C. Buddingh’-prijs voor het beste poëziedebuut. Kouwenaar werd met Lucebert allerwegen beschouwd als de belangrijkste levende Nederlandse dichter. Het was vriendschap op het eerste gezicht.
Een tuin in de winter, het nieuwste boek van Anna Enquist, is het verhaal van die dichtersvriendschap: ‘Het enige wat ik, als vriendin en collega, wilde is het weergeven van mijn herinneringen aan Gerrit Kouwenaar voor het te laat is.’
Een aangrijpend boek der herinneringen, waarin Enquist behalve over Gerrit Kouwenaar (1923-2014) terloops ook veel over zichzelf, haar (poëzie)opvattingen en hebbelijkheden vertelt. Natuurlijk komt ook Gerrits broer David ter sprake en het dorp waarin Kouwenaar een tijd heeft gewoond, Bergen.
Anna Enquist schreef vele gedichtenbundels, romans, het Boekenweekgeschenk 2002 en verhalen voor Hard Gras. Ze was twee jaar lang stadsdichter van Amsterdam en haar werk is meermalen bekroond.

Mirjam van Hengel (1967), die over Leo en Tineke Vroman het boek Hoe mooi alles schreef en momenteel werkt aan de biografie van Remco Campert, kwam als redacteur van uitgeverij Querido in contact met Gerrit Kouwenaar. Ze hielp hem met het ordenen van zijn immense archief. Zij praat deze avond met Anna Enquist over Gerrit Kouwenaar, over hun vriendschap en over een oeuvre dat niet vergeten mag worden.

donderdag 23 november 2017
Maria Barnas en Saskia De Coster

Niet alleen op het brede gebied van de literatuur, maar ook in de beeldende kunst drukken zij zich uit, twee innemende dubbeltalenten aan het woord.

Altijd Augustus, de nieuwste roman van Maria Barnas begint in de zomer 1989 in Aagtdorp tussen Bergen en Schoorl. De 15-jarige Augustus beleeft de tijd waarin er een fatwa wordt uitgesproken over Salman Rushdie en groeit naar haar eigen volwassenheid. Zorgvuldig gecomponeerd, zeer fijnzinnig en gelaagd toont Barnas de metamorfose van een meisje.
Maria Barnas (1973) is dichter, schrijver en beeldend kunstenaar. In al haar werk onderzoekt ze hoe beschrijvingen de werkelijkheid vormen en vervormen. Haar poëziedebuut Twee zonnen (2003) werd bekroond met de C. Buddingh’-prijs, en in 2009 ontving zij de J.C. Bloemprijs voor Er staat een stad op (2007). De columns voor het Cultureel Supplement van NRC Handelsblad zijn gebundeld in Fantastisch (2010).

Saskia De Coster (1976) blinkt uit in lef, originaliteit en schoonheid, in haar werk botsen scherpe inzichten en absurdisme op elkaar, maar ze blijken ook prima samen te gaan. Al sinds haar romandebuut Vrije Val in 2002 gold Saskia de Coster als een literaire belofte. Met haar voorlaatste roman Wij en ik nestelde De Coster zich definitief tussen de grote literaire schrijvers. Tom Lanoye noemt haar op de flap van het boek: ‘Al jaren de koppigste, grilligste en aantrekkelijkste pen van België.’ Wij en ik kaapte de Opzij-literatuurprijs weg en behaalde de longlist van de AKO Literatuurprijs en de Gouden Boekenuil. De Coster houdt zich ook bezig met videokunst en het schrijven van theater- en songteksten.

donderdag 25 januari 2018
Martin Reints, Joost Baars en Thomas Möhlmann

Een avond vol bijzondere poëzie van een debutant, een ervaren dichter en een zéér ervaren dichter, in omgekeerde volgorde:

Martin Reints (1950) is dichter en essayist. Wildcamera (2017) is zijn zesde bundel. Reints op zijn best: gewone woorden, onbeduidende gebeurtenissen en mijmeringen, maar van een grote betovering. Gedichten waarin de hele wereld een rol speelt, waarin je wordt meegesleept naar de meest onverwachte uithoeken. De bundel bevat ook korte prozastukken. Reints’ bundel Lichaam en ziel (1992) werd bekroond met de Herman Gorter-prijs en voor de essaybundel Nacht- en dagwerk (1998) kreeg hij de J. Greshoff-prijs. Daarnaast werden twee van zijn bundels genomineerd voor de VSB Poëzieprijs.

Thomas Möhlmann (1975) is dichter, docent aan ArtEZ Hogeschool voor de kunsten in Arnhem, poëziemedewerker van het Nederlands Letterenfonds en redacteur van poëzietijdschrift Awater. Enkele maanden geleden verscheen de bundel Ik was een hond, die veel positieve kritieken uitlokte: Möhlmanns sterkste en meest sprekende werk tot nu toe. In deze vierde bundel heeft het esthetische taalspel van de dichter een imposant hoogtepunt bereikt. Hij publiceerde eerder de bekroonde en geprezen dichtbundels De vloeibare jongen (2005), Kranen open (2009) en Waar we wonen (2013), en twee poëziebloemlezingen.

Joost Baars (1975) is dichter, essayist en boekverkoper. Dit jaar verscheen zijn debuutbundel Binnenplaats bij uitgeverij Van Oorschot. Deze kreeg lovende kritieken, werd genomineerd voor de C. Buddingh’-prijs voor het beste poëziedebuut en werd binnen een maand herdrukt. Hij schrijft over poëzie voor Poëziekrant en Awater, over film voor de Recensent.nl en schreef columns over boekverkopen voor hard//hoofd en Boekblad.

 

donderdag 15 februari 2018
Onno Blom over Jan Wolkers

Ongeveer een jaar voor de dood van schrijver-schilder-beeldhouwer Jan Wolkers op 19 oktober 2007, begon Onno Blom met zijn biografie. Hij heeft nog uitgebreid met Wolkers kunnen spreken en kreeg volledige toegang tot zijn persoonlijke archief.
Nu is het werk gereed en gaat de biografie verschijnen op de tiende sterfdag van Jan Wolkers. Het litteken van de dood gaat over het rebelse leven van een van de meest geliefde kunstenaars van Nederland.
Op basis van een schat aan materiaal schetst Onno Blom een obsessief en zinnelijk leven in de greep van liefde en dood. Wolkers had onstuimige relaties met vrouwen en meisjes. De dood van zijn oudste broer en die van zijn tweejarig dochtertje bleven hem tot zijn laatste dag als demonen achtervolgen.

Onno Blom (1969) studeerde Nederlandse taal- en letterkunde en Culturele Studies. Na een aantal jaren te hebben gewerkt als literair redacteur bij dagblad Trouw en korte tijd als hoofdredacteur van Uitgeverij Prometheus Bert Bakker en adjunct-directeur van De Bezige Bij, is hij werkzaam als freelance journalist en literair criticus.
Blom stelde de bloemlezing Een reservaat van pekelharingen (1995) samen - een bundeling beschouwingen van buitenlandse schrijvers over Nederland - en schreef Het fotografisch geheugen (over foto’s van Nederlandse fotografen, 1998), Zolang de voorraad strekt (een geschiedenis van de Boekenweekgeschenken, 2000), Zijn getijdenboek (2002), een geïllustreerd biografisch portret van Harry Mulisch, en Het fabeldier dat Komrij heet (2004), een monografie van Gerrit Komrij. Zo is het genoeg uit 2008 is het verslag van het laatste jaar van Jan Wolkers.

donderdag 22 maart 2018
Tommy Wieringa en Dimitri Verhulst

Een avond met twee schrijvers die niet alleen uitblinken in stijl en virtuositeit, maar ook doordat zij hun blikveld tot ver over de landsgrenzen uitstrekken en in hun romans blijk geven van grote maatschappelijke betrokkenheid.

Binnenkort verschijnt van Tommy Wieringa (1967) de nieuwe roman De heilige Rita, over een vader en een zoon, over de nieuwe tijd in een traditioneel grensdorp. Enkele jaren geleden bracht Wieringa bij de VPRO al een 6-delige serie over de grensgebieden van Nederland.
Eveneens in 2017 verscheen De dood van Murat Idrissi waarmee hij opnieuw, net als met Dit zijn de namen (Libris Literatuurprijs), een migrantengeschiedenis vertelt. ‘Wieringa blijft een verhalenverteller pur sang, zo eentje die het kluwen van de moderne wereld - hoe complex en ondoordringbaar ook - moeiteloos ontrafelt.’
Joe Speedboot is het boek waarmee hij doorbrak naar een groot lezerspubliek, zijn reisverhalen werden gebundeld in Ik was nooit in Isfahaan (2006). In 2009 verscheen Caesarion, dat op de shortlist stond van de prestigieuze International IMPAC Dublin Literary Award 2013.

Dimitri Verhulst (1972) wordt gezien als een van de grote schrijvers van de Lage Landen. Zijn werk verschijnt in meer dan twintig talen. Met De helaasheid der dingen (2006) – een genadeloze en hilarische afrekening met zijn jeugd – breekt Verhulst door naar een breed publiek, het boek werd verfilmd en bekroond met de Gouden Uil Publieksprijs. Met Godverdomse dagen op een godverdomse bol won hij de Libris Literatuurprijs. Ook De laatkomer wordt verfilmd en voor toneel bewerkt.
Onlangs verschenen de romans Het leven gezien van beneden en Spoo Pee Doo.