Het geheim van mijn moeder | auteur: Rita Verschuur

Cossee | € 19,90

Van de Bijenkorf tot de Eerste Bergensche Boekhandel, overal liggen stapels van het vorige week verschenen boek van Rita Verschuur, Het geheim van mijn moeder. De eerste roman voor volwassenen van een schrijfster uit Bergen die bekendheid kreeg dankzij haar prachtige kinderliteratuur en de vertaling van het oeuvre van Astrid Lindgren.

In de begrafenisrede spreekt de dochter nog over een dappere moeder. Twee weken na de dood van haar moeder komt er een boodschap binnen via de fax. Na dit bericht lijkt alles anders. Er volgt een zoektocht naar de relatie tussen moeder en dochter, een verhouding die vroeg wordt verstoord wanneer moeder kiest voor een andere man en het ouderlijk huis verlaat.

Het lijkt of Verschuur de overgang van kinderboek naar volwassenenboek maakt tijdens het schrijven van deze autobiografische familiegeschiedenis. De ervaringen in het eerste deel van het boek zijn belevingen van een kind en geen bespiegelingen van een volwassene. Een kind dat gebukt gaat onder spanningen tussen moeder en stiefmoeder en onder de liefde van haar moeder voor mannen. In dit boek schrijft zij over haar kinderboeken: `Dit was precies waar het me om ging. Voor zover dat mogelijk was mijn volwassen ik buitenspel zetten’. Maar vanaf de volwassen leeftijd kan zij die `ik’ niet meer opzij zetten. Het is een omschakeling die in het boek vloeiend verloopt.

Vanaf die wending heb ik het boek in één adem uitgelezen. Het gaat gelukkig niet alleen over een pijnlijke en kribbige relatie tussen moeder en dochter. Het is een onderzoek geworden naar een overlevingstocht van generaties. Een reis naar voorouders in Nederlands-Indië, naar de vooroordelen en verdraaiingen van de werkelijkheid. Maar vooral een tocht naar de kern van de mens, op zoek naar eigenwaarde, naar status, angstig bouwend aan een gepantserde huid, op zoek naar liefde.

Rita Verschuur schrijft altijd zorgvuldig, al bespeurde ik gevoelsmatig veel verkleinwoordjes. Door de variatie en de opbouw blijft het boek tot het eind toe verrassen. Er is nog een reden, en wellicht de belangrijkste, waarom ik niet meer kon stoppen met lezen. In alles voel je als lezer de noodzaak voor de schrijfster om dit verhaal te schrijven en de noodzaak om te weten waarom het leven een bizarre wending heeft genomen. Niet om te kwetsen, niet om gelijk te krijgen maar omdat er geen andere weg overblijft.

Dit boek is nooit geschreven om een bestseller te worden, maar heeft alles in zich om dat wel te zijn.