Slaaf Kindje Slaaf | auteur: Dolf Verroen

Ger Guijs | € 12,50

Nog een paar weken en we weten wie de winnaar is van de Gouden Griffel 2007. Welk kinderboek uit 2006 wordt hét jeugdboek van 2007? Mijn vraag voor vandaag: welk boek zijn we in Nederland vergeten? Vorig jaar kreeg Dolf Verroen voor zijn boek Slaaf Kindje Slaaf de Gustav Heinemann Vredesprijs en de Deutscher Jugendliteraturpreis 2006. In Nederland heeft zijn verhaal geen nominatie gekregen. Wat willen Nederlanders niet weten?

In Slaaf Kindje Slaaf volgen we het leven van de twaalfjarige Maria. Zij groeit op in een welgesteld gezin en wordt strak volgens de geldende etiquette opgevoed. Op haar twaalfde verjaardag krijgt zij van papa een slaafje, Koko. Het hoort bij haar leeftijd dat zij leert omgaan met een eigen slaaf. Tegelijkertijd is zij een alledaags meisje, bezig met haar lichamelijke ontwikkeling en haar eerste gevoelens van verliefdheid. Als op tantesdag haar tantes op visite komen, wordt Maria door hen aangespoord om Koko te verkopen en een slavenmeisje te nemen. Zo schetst de schrijver ons een fragment uit het leven van slavenhouders. “Alle mensen in dat verhaal zijn verzonnen, ik weet niet waar het zich afspeelt, toch is alles echt gebeurd”.

De strakke vorm van veertig kleine hoofdstukjes geeft het verhaal een keurslijf dat naadloos aansluit bij de opvoeding van Maria. De zorgvuldige, ritmische korte zinnen nemen je mee in een andere wereld. Voor de jonge lezer ontstaat er een surrealistische ervaring. Ineens verplaatst hij zichzelf in gedachten van iemand waarmee hij zich niet wil vereenzelvigen, in een leven dat hij niet kent. Verroens lichtvoetige toon versterkt het snijdende gevoel: “Koko, waar ben je geboren? Weet niet. Waar kom je vandaan? Van de markt juffrouw. Waar is je vader? Weet niet. Je moeder? Weet niet. Hij weet niets. Stom stom stom”.

De vertelling is gebaseerd op indrukwekkende bezoeken aan Suriname en Ghana, waar in Fort El Mina slaven werden opgesloten voor hun doorvoer naar ondermeer Suriname en Amerika. Verroen ontdekt een braakliggend terrein. Nederland heeft een deel van zijn welvaart te danken aan overzeese gebiedsdelen en de slavenhandel in vroegere tijden. Maar de geschiedenis van bijvoorbeeld Suriname heeft maar weinig aandacht gekregen, zeker in het onderwijs. Kunnen wij in Nederland ons verleden wel verdragen? Ik hoop niet dat het ontbreken van nominaties hierop het antwoord is. Slaaf Kindje Slaaf is aangrijpend geschreven en zeer geschikt om over te discussiëren. Korte zinnen en het formaat van nog geen honderd bladzijden maken het ook toegankelijk voor niet-lezers vanaf groep 7/8 van de lagere school.

Scholen koop dit boek!