Bijzondere liefde | auteur: Johanna Adorján

Mistral | € 17,95

Maanden geleden attendeerde Marcella Houweling uit Bergen mij in de boekwinkel op een roman die zij vanuit het Duits heeft vertaald. Nu raden mensen ons vaker boeken aan, maar bij Marcella voelde ik dat het verhaal haar had geraakt. Vanaf dat ogenblik kon er geen dag voorbijgaan of ik tuurde naar het boek met het witte, mij niet aansprekende omslag. Mijn weerzin heb ik overwonnen. Het debuut van Johanna Adorján, Een bijzondere liefde, verdient een betere cover en is het boek van de week.

Het boek opent met een schokkende gebeurtenis: de grootouders van de vertelster maken op een zondag een eind aan hun leven, nadat vaststaat dat opa Istvan, genaamd Pista, niet lang meer zal leven. Grootmoeder Vera is dan eenenzeventig jaar oud. Een gebeurtenis waarover de familie jaren later nauwelijks spreekt, totdat een kleindochter een moedige speurtocht begint en op zoek gaat naar het leven van haar grootouders.

Het gegeven van een hoofdpersoon die op zoek gaat naar het verleden van familieleden is niet nieuw, maar de liefdevolle toon, de eenvoud en de respectvolle benadering waarmee alles is opgeschreven zijn bijzonder. Zij voelt zich verwant aan haar grootmoeder, die niet de gemakkelijkste was, en probeert zonder veroordeling haar en Pista’s geschiedenis te reconstrueren.

Dat blijkt een lastige opgave, omdat de grootouders niet spraakzaam waren over de gruwelijke ervaringen in hun leven die zij als Hongaarse joden ondergingen. Aan het woord komen vrienden en familieleden van Pista en Vera, afkomstig uit alle hoeken van Europa. Maar over te pijnlijke details wordt niet gesproken. En daarin schuilt de kracht van deze roman. Doordat niet alles wordt ingevuld ontstaat er enerzijds ruimte voor de verbeelding, maar nemen anderzijds grote thema’s als Jodenvervolging, kampervaringen, de Koreaanse oorlog, de Hongaarse Opstand en de vlucht naar Denemarken het verhaal niet over. Ze vormen een indrukwekkend decor. De aandacht blijft bij de liefde tussen Pista en Vera, hun karakters en een eventuele verklaring voor hun zelfdoding. “Ken je het verhaal van Tristan en Isolde?” vraagt oma aan een nichtje vlak voor de bewuste zondag.

Adorján schrijft een verhaal dat kwetsbaar en bij de mensen zelf blijft, dat je een warm gevoel geeft. Zonder zwaarmoedig te worden, met een bescheiden nieuwsgierigheid en subtiele humor. De sympathieke vertelster ontdekt dat zij weinig weet van haar afkomst, ze verbergt haar onzekerheden niet. Twee grootouders kiezen in het leven boven alles voor elkaar en voor hun manier van leven. Ze tonen de kracht om hun eigen weg te volgen. Marcella, dank.